Afyon’un Dinar ilçesinden başlayan ve Ege Denizi’ne dökülen Büyük Menderes Nehri’nde balık vefatları ve kirlilik gittikçe artıyor.
Aydın’ın içinden geçerek birçok tarım alanını sulamada kullanılan Büyük Menderes Irmağı’ndaki kirlilik oranının 4. dereceye kadar çıkması gelecek için tasa yaratıyor.
Tedbir alınmaz ise inanın durum çok vahim.
Büyük Menderes Irmağı, Afyon mevkiinden pak bir formda çıkıyor çıkmasına lakin Aydın Ovası’na girdiğinde kirlilik had safhaya ulaşıyor.
Düşünsenize Büyük Menderes’e yıllık 400 milyon tondan fazla atık su bırakılıyor.
Bu epeyce yüksek ve tehlikeli bir sayı.
Bu kadar fütursuzca kullanılan Büyük Menderes maalesef şu an Türkiye’nin 3. kirli ırmağı.
Uzmanlar ırmak suyunun katiyetle ziraî sulamada kullanılmaması gerektiğinin altını çizmekte.
O denli ki suyu ziraî sulamada kullanılırsa yetiştirilen eserlerde çok yüksek oranda ağır metal olacağından insan sıhhati açısından tehlike yaratacağından korkuyorlar.
Irmak suyu ile sağlıklı eser yetiştirme bahtınız yokken sıhhat bir jenerasyondan bahsedebilir miyiz?
Kocaman bir hayır!
Bakın! havza üzerinde endüstrileşmenin artmasıyla birlikte ırmağın yazgısı değiştirildi.
Ve Büyük Menderes ne yazık ki süratle kirlenmeye, tükenmeye başladı.
Daha ne kadar dayanır iddia etmek çok güç.
İvedilikle harekete geçilmesi kural.
Kentsel ve endüstriyel atık su kaynaklarının denetlenmesi zorunlu.
Arıtma sistemleri kapasitelerinin ve içerik yapısının yine güncellenmesi gerekmekte.
Bilhassa de ortak su idare siyasetleri üzerine baş yorulmalı.
Bunlar dışında çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve hunharca yapılan sulama prosedürlerinin terk edilmesi ismine seminerler düzenlenip, eğitimler verilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Kaçak ve ruhsatsız kuyuların devlet eliyle ivedilikle kapatılması da lazım.
Lütfen!
Bir defa daha altını dikkatle çiziyorum.
Bu havza ülkemizin ziraî eserlerinin yaklaşık yüzde 15’ini yetiştiriyor.
Bu nedenle Büyük Menderes hepimiz için çok büyük ehemmiyete sahip bir yer.
Pekala kolları ile 580 kilometre uzunluğundaki ırmak kurtarılabilir mi?
Evet…
Lakin topyekün gayret şart!
Cumhuriyet