Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi ile İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, bu yılı üç stantla kapatıp 2022’ye “merhaba” diyor. Bunlardan biri Bizans hakkında yapılmış bilimsel araştırmaları inceleyen “İstanbul’dan Bizans”. Bu stantla eşzamanlı olarak açılan, ancak Bizans’ın tanınan kültürdeki temsillerini ele alan “İstanbul’da Bu Ne Bizantinizm?: Tanınan Kültürde Bizans” standı ise bugünkü yazımıza bahis oluyor. İki stant direkt Bizans’la ilgili olsa da birbirinden çok farklı. Başka stant ise Memleketler arası Bağımsız Küratörler (ICI) oluşumunun “Yarına Notlar” isimli gezici standı.
GENÇLERİN İLGİSİNİ ÇEKER…
“İstanbul’da Bu Ne Bizantinizm?” standı, bilhassa gençlerin büyük ilgisini çekeceğe benziyor. Stantta örneğin “The Mandalorian” dizisinin büyük ilgi çeken karakteri “Baby Yoda” ve “Star Wars” evreninden Bizans yapıtlarıyla kolajı yapılan çalışmalar, Bizans’ta geçen görüntü oyunları ve çizgi romanlar, Yeşilçam’ın Bizans’la savaşan “Tarkan” ve “Kara Murat” sinemalarının posterleri, moda alanında Versace’nin dizaynları üzere farklı alanlarda, Bizans algısına ilişkin ortak temalar bir ortaya geliyor. Stant 6 Mart’a kadar ziyaret edilebilecek.
İSMİ YAKUP KADRİ’DEN
“İstanbul’da Bu Ne Bizantinizm?” standı ismini Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Panorama” isimli romanından alıyor. Türkiye’nin yakın tarihinden bir devri, İkinci Dünya Savaşı sonrası yılların toplumsal ve siyasal karmaşasını husus edinen romanda “Bu Ne Bizantinizm?” tabirini romanın baş karakteri kullanıyor ve müellif, kendi karakterinin ağzından çıkan bu kelamla, genç cumhuriyetin vatandaşları ortasındaki kültürel ayrışmanın giderek sertleşmesini, kimlik buhranını ve deva olarak kör inançlara tutunmasını lisana getiriyor.
Bizantinizm kavramını farklı çehreleri ve tezahürleri ile ele alan stant, Bizans’ı simgeleyen ya da ona atfedilen sembollerin ve kıymetlerin farklı sanat mecralarında nasıl yer bulduklarını ortaya koyuyor. Standın küratörü Buyruk Alışık.
Stantta 50’yi aşkın sanatçı, müellif, illüstratör, müzisyen, sinemacı ve moda tasarımcısının Bizans’a atfedilen eşsizliği ve egzotizmi farklı açılardan yorumlayan ve görselleştiren işleri yer alıyor.
‘GLİ’ DE STANTTA
Ayasofya, mescide çevrildikten sonra geçen yıl hayatını kaybeden Ayasofya’nın ünlü kedisi Gli de kendine yer buluyor. İllüstratör-tasarımcı Necdet Yılmaz stanttaki işinde Ayasofya’nın ünlü kedisini göksel varlık olarak canlandırıyor. “İstanbul’da Bu Ne Bizantinizm?” standına eşlik eden katalog ise sanatın çeşitli alanlarındaki tüm bu temsilleri başka farklı, derinlemesine inceleyen ve yorumlayan 10 tarih araştırmacısının makalelerini bir ortaya getiriyor.
Cumhuriyet