Yakın vakitte TÜSEB Aziz Sancar Teşvik Mükafatı alan, Bilkent Üniversitesi Ulusal Manyetik Rezonans Araştırma Merkezi (UMRAM) araştırmacılarından Doç. Dr. Çukur, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yapay zeka temelli çalışmaları hakkında bilgi verdi.
“Covid-19 tanısı, şu an bilgisayarlı tomografi ya da PCR testleriyle konuluyor. Bunlar hem ekonomik olarak maliyetli hem de salgın şartlarında sıhhat sistemine yüklenmeyle herkesin erişimini zorlaştırıyor. Bu sorunu çözmek için cep telefonlarından nefes alış veriş ve öksürük kayıtlarını inceleyen bir yapay zeka algoritması geliştirdik. Bu algoritma ses kayıtlarına bakarak kişinin Covid-19 ya da öteki bir üst teneffüs yolu enfeksiyonu geçirip geçirmediğine yönelik kıymetlendirme yapıyor. Şu an yaklaşık yüzde 95 muvaffakiyetle bu ayrımları yapabiliyoruz.”
Bunun bir nevi erken ikaz sistemi olduğunu vurgulayan Çukur, “Sistem, bireylerin nefes alışı ya da öksürüğünü takip ederek, üst teneffüs yolu enfeksiyonu ya da Covid-19’a dair bir işaret bulduğunda şahsa telefonundan doktora gitmesine yönelik ön ihtar gönderecek. Böylece isteyenler hastaneye başvurarak tetkiklerini yaptırabilecek” dedi.
Doç. Dr. Tolga Çukur, başlangıç kademesindeki uygulamanın ilerleyen devirde daha geniş kitlelerde deneceğinin altını çizerek, “Bu şu an 200 kişinin ses kayıtları üzerinde deneyerek sınadığımız bir model. Klinik kullanım için uygunluğunun binlerce bireyle sınanması gerekiyor. Şu anda algoritmanın tasarım evresini tamamlamak üzereyiz. Daha geniş bir popülasyonda denenmesini içeren bir sonraki basamağa gelecek yıl geçeceğiz” diye konuştu.
“MR TETKİKLERİNDE 10 KAT HIZLANDIRMA YAPMAK MÜMKÜN”
Doç. Dr. Tolga Çukur, yaklaşık 1 saat süren MR çekimi sırasında tanısal imaj elde edilebilmesi için bireylerin hareketsiz kalması gerektiğine, bunun bilhassa yaşlılar ve çocuklar açısından hayli sıkıntı olduğuna işaret etti.
Bu nedenle kelam konusu kümelere anestezi uygulandığını anlatan Çukur, şunları kaydetti:
“Anestezinin bilhassa çocuklar ve yaşlılar üzerinde komplikasyon riskleri bulunuyor. Bunu engellemek için MR tetkik müddetini 5 dakika ve altına indirmeye çalışıyoruz. Burada da yeniden yapay zeka teknolojilerinden faydalanıyoruz. Kısa müddetli, düşük kalitede imgeleri uzun tetkik müddetlerinde alınmış yüksek kalitede imgelere dönüştürebilen yapay zeka modelleri üzerinde çalışıyoruz. Tetkiklerde 10 kat hızlandırma yapmak mümkün ve gayemize hayli yakınız. Covid-19 taşınabilir uygulamasında olduğu üzere laboratuvarda geliştirdiğimiz bu tekniğin de bir sonraki etabı geniş popülasyonda sınanması ve güvenilirliğinin gösterilmesi olacak.”
– “ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜĞÜM İÇİN ÇOK MEMNUN OLDUM”
TÜSEB Aziz Sancar Teşvik Ödülü’nü almaktan duyduğu memnunluğu da lisana getiren Çukur, “Bu, çok itibarlı bir ödül. Bilim insanı olarak çalışmalarımızın paha gördüğünü, karşılık bulduğunu da gösteriyor” sözlerini kullandı.
Doç. Dr. Çukur, Türkiye’deki genç bilim beşerlerine da milletlerarası standartta yenilikçi işler yapmaya odaklanmaları tavsiyesinde bulundu.
Cumhuriyet