ABD, Avustralya, İngiltere, Kanada, Çekya, Danimarka, Estonya, İsrail, Japonya, Letonya, Litvanya, Norveç, Güney Kore ve Slovenya hükümetleri, son açıklanan DSÖ raporuna ortak yazılı açıklamayla karşılık verdi.
Açıklamada, Covid-19’un kaynağına ait DSÖ ile ilgili uzmanların çalışmalarının değerine vurgu yapılırken, virüsün kaynağına ait son rapor konusunda soru işaretleri olduğu kaydedildi.
“Covid-19’un kökenlerine ait müdahale ve uygunsuz tesirlerden uzak, şeffaf, bağımsız tahlil ve değerlendirmeleri destekliyoruz. Bu bağlamda, DSÖ öncülüğünde Çin’de yapılan son çalışmaya ait ortak tasalarımızı lisana getiriyoruz” sözlerinin yer aldığı açıklamada, bundan sonraki süreçte bağımsız çalışmaların desteklenmesi konusunda birlikte hareket edilmesi gerektiğine işaret edildi.
“ÇOK GECİKTİ”
ÇİN’E DAVET
Virüsün hayvanlardan insanlara geçmiş olabileceği tarafındaki bulgular üzerindeki çalışmaların devam etmesi gerektiği kaydedilen açıklamada, “DSÖ ve tüm üye ülkelerin datalara vaktinde ulaşma ve şeffaflık konusunda taahhütlerini yenilemeleri gerekmektedir” sözüyle hem DSÖ’ye hem de ismi zikredilmeden bilhassa Çin’e davette bulunuldu.
Açıklamada, milletlerarası uzmanların virüsün kaynağına ait çalışmalarında gerekli bilgilere daha süratli ve şeffaf halde ulaşması için ilgili tarafların daha hassas olması gerektiği söz edildi.
ABD idaresi, uzunca müddettir virüsün kaynağına ait çalışmalara gereğince kapı açmadığı gerekçesiyle Çin idaresine tenkitler yöneltiyordu.
DSÖ-ÇİN RAPORU
DSÖ-Çin ortak çalışmasıyla Covid-19’un kökenine ait açıklanan raporda, Covid-19’un yarasalardan insanlara öteki bir hayvan yoluyla bulaştığı öne sürülmüştü. Raporda, Kovid-19’un laboratuvardan çıkma ihtimali ise “en düşük ihtimal” olarak gösterilmişti.
DSÖ Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus ise Covid-19’un laboratuvardan çıkma ihtimalinin “en düşük” hipotez olduğunun tez edildiği DSÖ raporuna ait, “Bu değerlendirmenin gereğince kapsamlı olduğuna inanmıyorum. Daha sağlam sonuçlara ulaşmak için daha fazla data ve çalışmaya gereksinim duyulacak” açıklamasını yapmıştı.
ÇİN, SORUŞTURMA DAVETLERİNİ GERİ ÇEVİRMİŞTİ
Çin, daha evvel ABD idaresinin virüsün kökenine ait soruşturma başlatılmasına dair talebini reddetmiş, Avustralya hükümetinin Nisan 2020’de DSÖ’ye memleketler arası soruşturma daveti yapması üzerine bu ülkeye de ihracat kısıtlamaları getirmişti.
Memleketler arası baskıların artmasının akabinde ABD, Avustralya, Almanya, Japonya, İngiltere, Rusya, Hollanda, Katar ve Vietnam’dan uzman ve araştırmacılardan oluşturulan heyet, birinci olarak ocak başında Çin’e gitmiş lakin Pekin idaresinin geçerli vizelerin alınmadığı ihtarını yapmasının akabinde geri dönmek zorunda kalmıştı.
Müsaadelerin alınmasının akabinde 14 Ocak’ta özel uçakla Vuhan’a gelen heyet, 14 gün karantinada tutulmuş ve bu müddette Çinli yetkililerle çevrim içi toplantılarla bilgi alışverişinde bulunmuştu.
Heyet, 29 Ocak’ta başladığı saha çalışmalarında, birinci olayların görüldüğü Vuhan’daki deniz eserleri besin pazarının yanı sıra Hubey Çin ve Batı Tıbbı Bütünleşik Bölge Hastanesi, Vuhan Jinyintan Hastanesi, Hubey Eyaleti Hastalık Denetim Merkezi ve Hayvan Hastalıkları Merkezinde incelemeler yapmıştı.
Cumhuriyet