Kültür ve Turizm Bakanlığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Bornova Belediyesi ve Ege Üniversitesi’nin dayanağıyla Yeşilova ve Yassıtepe höyüklerindeki hafriyat çalışmaları sürdürülüyor. Hafriyatlarda kent, 8 bin 500 yıl öncesine tarihlenirken, üst üste kurulan 9 köy gün yüzüne çıkarıldı. Ayrıyeten hafriyatlarda binlerce yıl öncesine ilişkin çipura, denizkestanesi, istiridye ve midye üzere birçok kalıntıya da ulaşıldı. Birinci İzmirlilerin de bugünün kent sakinleri üzere başta midye olmak üzere deniz eserlerini tükettiği, tekrar bu kazılardan anlaşıldı.
Bu yılki hafriyatlarda, dikkat çeken bir buluntu daha ortaya çıkarıldı. 8 bin yıllık buluntunun 15 santim uzunluğundaki kemikten ve balık figürü biçiminde yapıldığı, aletin balık pulu paklığında kullanıldığı belirtildi. Hafriyat Lideri Doç. Dr. Zafer Derin, “Balığı temsil eden kemikten bir alet. Üzerinde ağır kullanımdan ötürü çizikler var. Balığın pullarına ve kuyruğuna kadar çeşitli ayrıntıların işlendiği enteresan bir alet. Batı Anadolu’da, Ege Bölgesi’nde buna emsal bir örneği görmedik. 8 bin yıl öncesindeki birinci Egelilere ve İzmirlilere ilişkin günlük bir alet” dedi.
BİRİNCİ EGELİLERİN DENİZ İLE MÜNASEBETİ
Buluntu hakkında bilgi veren Doç. Dr. Derin, bilhassa Ege’de yaşayan birinci toplulukların deniz ve balık ile bağlantısından bahsederek şunları söyledi:
“İlk Egeliler, denize yönelik yaşamış bir kültür. Balık ve midye üzere deniz canlılarıyla bağlılar. Buluntumuz da denizle suyla ve balıkla ilgili. O periyodun insanları balık temizlemek için çeşitli aletler kullanmıştı. Biz de o periyoda ilişkin bu türlü bir alet bulduk. Balık temizlemek için kullanılan, kemikten yapılmış ve balık formunda bir spatula bu. Üzerinde balık pullarını temizlerken oluşan izleri görebiliyoruz. Birinci İzmirlilerin kolay bir aleti bile ömürlerine uygun bir biçimde sanatsal bir hale dönüştürdüklerini görüyoruz. 15 santimetre uzunluğundaki bu aletin üretiminde büyük ya da küçükbaş hayvan kemiğinin kullanıldığını görüyoruz”
Cumhuriyet