Raporun Türkiye kısmında, Türkiye’nin “düşünce kuruluşları kurup finanse ederek” ve “araştırmacıları maksat alan baskılar” olmak üzere iki temel eksende üniversite ve akademi dünyası üzerinde tesir oluşturmaya çalıştığının savunulduğu raporda, bu niyet kuruluşlarına örnek olarak TÜSİAD dayanaklı Bosfor Enstitüsü (Institut du Bosphore) gösterildi.
“TÜRKİYE TARAFINDAN DESTEKLENİYOR”
DW Türkçe’den Kayhan Karaca’nın haberine nazaran, 2009 yılında Paris’te Fransız iş dünyasıyla ortaklaşa kurulan Enstitünün “Türkiye tarafından desteklendiği ve finanse edildiği” görüşüne yer verildi. Enstitünün, “yalan gerçekler yaymasa da tek taraflı görüş belirten tez ve notlar savunduğu ya da şuurluca bir sorunun boyutlarını unuttuğu” kaydedildi.
Senato, rapor hazırlanırken görüşüne başvurduğu Fransız Bilimsel Araştırmalar Ulusal Merkezi araştırma müdürü tarihçi Claire Mouradian’ın “Bosfor Enstitüsü Türkiye hakkında yazı yazanları gözetliyor” sözlerine de yer verdi. Mouradian’ın bu durumu “göz korkutma” olarak değerlendirdiği not edildi.
“AKADEMİSYENLERE BASKI”
Ankara’nın, “yabancı araştırmacıların Türkiye’de arşivlere erişimini kısıtladığı” görüşüne de yer verilen raporda, Lyon Üniversitesi öğretim üyesi Doç Dr Tuna Altınel örnek gösterilerek, kimi akademisyenlerin Türkiye’ye gidişlerinin “tehlikeli hale geldiği” kaydedildi.
Fransız Memleketler arası Bağlantılar Enstitüsü (IFRI) liderinin 2017’de bir TV kanalında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında kullandığı tabirler sonrası “Türk milliyetçilerinin” IFRI’ye karşı toplumsal medya üzerinden “hakaret ve tehditler yağdırdığı” öne sürüldü. Bu cins hareketlerin “çoğu vakit direkt Türk hükümeti tarafından yönetilmediği, milliyetçi kümelerin işi olduğu fakat resmi makamlar tarafından cesaretlendirilerek desteklendiği” görüşü lisana getirildi.
YENİ OSMANCILIĞIN GLOBAL PLANI
Raporda Türkiye’nin Maarif Vakfı ve Yunus Emre Enstitüleri aracılığıyla yalnızca Fransa değil global planda nüfuz sahibi olmaya çalıştığı görüşüne de yer verildi. Yeni-Osmanlıcılığın “sadece Türkiye hudutları dışında bir tesir alanı oluşturma arayışı değil, tıpkı vakitte global planda parlama iradesi” olduğuna işaret edildi. Geçmişte “Fethullah Gülen okulları” olarak bilinen okulların idaresinin Maarif Vakfı’na devredilmesi için bu okulların bulunduğu ülkelere “baskı yapıldığı” ileri sürüldü.
Cumhuriyet