İzmir Büyükşehir Belediyesi, Konak-Kadifekale ortasındaki tarihi aksı canlandırmak gayesiyle bilhassa Kemeraltı’nın alt ve üstyapısını iyileştirme çalışmalarını sürdürüyor.
UNESCO Dünya Kültür Mirası olmaya hazırlanan İzmir Tarihi Kent Merkezi’nin kalbi Kemeraltı’nı yenileyerek ayağa kaldırmak için 200 milyonluk yatırım kararı alan Büyükşehir, tarihi çeşmelerin onarımı için de harekete geçti. Altyapıdan sokak sağlıklaştırma uygulamalarına, aydınlatmadan yeşil alan dizaynlarına kadar bir dizi projeyi birlikte yürüten İzmir Büyükşehir Belediyesi, Alipaşa (Hacı Salih Paşa) Şadırvanı ve Aziz Vukolos (Ayavukla) Kilisesi’nin güneyinde yer alan 1281 Sokak’taki tarihi çeşme için ihaleye çıktı. Tarihi Uray Çeşmesi ve Kestanepazarı Şadırvanı’nın bakım tamir projeleri tamamlanarak Müdafaa Konseyi onaylarını alındı. İhale hazırlık çalışmaları devam ediyor.
Kemeraltı ve Etrafı Yenileme Alanı içerisinde bulunan tarihi çeşmeleri onarma kararı alan Büyükşehir, evvel tespit çalışmaları başlattı. Alandaki tarihi çeşmelerin İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü, Maliye Hazinesi, şahıs ve Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde oldukları belirlendi. Dört çeşmenin ise mülkiyetinin olmadığı ve yolda kaldığı tespit edildi. Yolda kalan çeşmelerin belediye ismine tescil edilmesine yönelik çalışmalarını sürdüren İzmir Büyükşehir Belediyesi, alandaki tarihi çeşmeleri restore ederek tekrar kullanılır duruma getirmeyi hedefliyor.
ALİPAŞA ŞADIRVANI
Kemeraltı çarşısının odağı olan Alipaşa Meydanı’nda yer alan ve Alipaşa Şadırvanı olarak da bilinen Hacı Salih Paşa Şadırvanı’nın 1828 yılında inşa edildiği biliniyor. İzmir’de 1830, 1880, 1881 ve 1883 yıllarında meydana gelen şiddetli sarsıntılar sonucunda kullanılamaz duruma gelen şadırvan, 1894 yılında II. Abdülhamid periyodunda yaptırılan kapsamlı bir tamirat sonrası tekrar işler hale getirildi.
Özgün bir mimariye sahip olan Alipaşa Şadırvanı, başka birçok şadırvan üzere bir mimari yapıtın kesimi olarak değil, tek başına inşa edildi. Bu özelliğiyle İstanbul’da pek çok örneğini gördüğümüz meydan şadırvanlarının İzmir’deki tek numunesi olma özelliği taşıyor.
Klasik konut dokusuna sahip Kapılar semtinde, Aziz Vukolos (Ayavukla) Kilisesi’nin güneyinde yer alan 1281 Sokak’taki (1588 Ada 10 Parsel) tarihi çeşmenin üzerinde rastgele bir kitabe mevcut değil. Bulunduğu bölgede günümüze ulaşabilen kültür varlığı niteliğindeki konut örneklerinin 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyıl başlarına tarihlendirilmesi nedeniyle çeşmenin de bu tarihlerde inşa edildiği iddia ediliyor. Çeşmenin sokak üzerinde bulunan ön cephesinde ayna taşı ve ayna taşının çabucak üzerinde su denetim penceresi yer alıyor.
Cumhuriyet