“BU AŞININ ÇOK FARKLI KULLANIM FORMLARI OLABİLİR”
“İKİNCİ EVRE FAZ 1 DENEYLERİ İÇİN İŞBİRLİĞİ”
Hayvan deneylerinde aşının uygulanma formuna karar verdikten sonra virüs nötralizan testleri ve ACE 2 transgenik fareleri canlı virüse maruz bırakılarak yapılan “challenge” testlerine geçileceğini ve buradan elde edilen sonuçlara nazaran Faz 1 insan deneylerinin tasarlanacağını belirten Prof. Dr. Özören, “Hayvan deneylerinde her şeyden tam emin olduktan sonra beşerler üzerinde denenecek olan Faz çalışma evrakı hazırlayacağız TİTCK’ya. Bunun öncü çalışmalarını yapıyoruz hala. Ancak iyi gidiyor çalışmalar. TİTCK’nın istediği ve yayınladığı kılavuzdaki deneyleri tamamlamak için elimizden geleni yapıyoruz. Daha sonra da aşı uygulama yoluna karar verdiğimizde bu protokolü Faz 1 belgesine işleyeceğiz. Akabinde da insan deneylerinin yapılacağı Faz 1 merkezi ile yani doktorlar ve farmakologlarla birlikte ortak bir çalışma protokolümüz olacak” formunda konuştu.
NUMUNE AŞILAR GMP SERTİFİKALI BİR MERKEZDE ÜRETİLECEK
İnsan deneylerinde kullanılacak aşıların üretimi için de “GMP sertifikalı” aşı üretim tesisi olan merkezlerle işbirliğine gireceklerini vurgulayan Prof. Dr. Özören, “Değişik paydaşlarla, zincir bir tepkisi kurmaya çalışıyoruz bu aşı için. Boğaziçi’nde yapılacak daha iki üç aylık deney süreçlerimiz var. Faz çalışması belgesinin hazırlanması ve birinci aşıların üretimi sonrası stabilite ve toksisitesi testlerinin akabinde her şey yolunda giderse beşerde da birinci uygulamaları yaz başı üzere yapmayı düşünüyoruz.” dedi.
“BU AŞIYI MUTASYONLARA NAZARAN BASİTÇE ADAPTE EDEBİLİRİZ”
Salgının birinci yılı geride kalırken, dünyada görülen ve Türkiye’de de süratle yayılan yeni mutasyonların, aşıların aktifliğini düşüreceği istikametindeki telaşlara de değinen Prof. Dr. Özören, kendi geliştirdikleri aşının mutasyonlara da adapte edilebileceğini söyleyerek kelamlarını şöyle noktaladı:
“Örneğin (Güney) Afrika mutasyonuna karşı Astra Zeneca aşısında aktifliğin düştüğü açıklanmıştı. Bizim aşımızda hedeflediğimiz RBD bölgesi, Ace 2’ye en çok bağlanan ve antikor karşılığının da en çok bu bölgeye gerçek oluştuğu bilinen bir bölge. Şu ana kadar bu bölgede bir tane aminoasit mutasyon gelişmişti. Bu bölgedeki 400 aminoasit ortasından bir adedinin değişmesi, proteini alt üstü etmiyor. İnsanlarda her mutasyonunda paranoyak bir aksiyon başladı. Fakat o denli bir şey yok. Bir mutasyon geldiğinde, virüsün proteinin yapısını da büsbütün bozuyorsa, bu virüse de ziyan veriyor. O yüzden çok drastik (radikal) bir Korona ve taç protein yapısı değişikliğini şimdi görmedik. Bu da birden fazla aşının tesirini sıfırlayacak seviyede değil. Ayrıyeten bizim aşımız rekombinant DNA teknolojisiyle geliştiriliyor. Hasebiyle yeni varyasyonları da plazmit üzerinde değiştirebiliyoruz ve gerekirse de Türkiye’de baskın olacak bir varyanta yönelik kodlama değişikliklerini yapıp aşıyı tekrar dizayn edebiliriz. ASC mikrokürecik teknolojisini birinci burada geliştirdiğimiz için birçok sorunun cevabını biz de deneyler yaptıkça görüyoruz. Yani bu aşıya dair literatürden yararlanma talihimiz yok. Natürel ki bir aşının hafıza hücreleri dediğimiz T hücresi, B hücresi karşılığının oluşturması çok değerli. Kovid geçirenlerde antikorların (immunoglobulin) 6-8 ayda düştüğü belirtiliyor. Bu da olağan bir şey. Bağışıklık karşılığı da bu türlü bir şey esasen. Lakin hafıza hücresi oluştuğu taktirde virüs ikinci sefer geldiğinde birkaç gün içinde antikor düzeyi yine tavan yapabiliyor.”
Cumhuriyet