ABD Hazine Bakanlığı, Mısır’ın ikinci en büyük devlet bankası Banque Misr’a, İran’ın yaptırım listesindeki bir bankayla işlem yaptığı gerekçesiyle yaptırım uyguladığını duyurdu. Bu kararla birlikte, 12 Şubat 2020 tarihinden itibaren Banque Misr’ın ABD doları cinsinden tüm işlemleri durdurulacak, bu da bankanın uluslararası finans sistemindeki operasyonlarını önemli ölçüde etkileyecek bir adım olarak görülüyor.
Washington’dan yapılan açıklama, Mısır bankacılık camiasında yankı bulurken, Mısır Merkez Bankası ise kararın yerel sisteme “maddi bir etkisi olmayacağını” vurguladı. Ancak ABD’nin bu hamlesi, İran’ı uluslararası finans sisteminden izole etme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
ABD Hazine Bakanlığı’ndan Sert Hamle
ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin tarafından yapılan yazılı açıklamada, Banque Misr’ın, ABD’nin yaptırım listesinde bulunan İran’ın Bank Saderat’ı ve onun Londra’daki yan kuruluşu Bank Saderat PLC adına işlemleri kolaylaştırdığı belirtildi. Mnuchin, “ABD, İran’ın kötü niyetli faaliyetlerini finanse etmek için uluslararası finansal sistemi kullanmasını engellemeye devam edecektir” ifadelerini kullandı. Bu yaptırım kararı, ABD’nin 2018’de İran nükleer anlaşmasından (JCPOA) çekilmesinin ardından Tahran’a yönelik uyguladığı “azami baskı” politikasının bir devamı niteliğinde.
Yaptırımların Etkisi ve Detayları
Uygulanan yaptırımlar kapsamında, Banque Misr’ın ABD’de herhangi bir muhabir hesap açması veya mevcut hesaplarını kullanması yasaklandı. Bu durum, bankanın ABD doları cinsinden transfer, ödeme veya diğer finansal işlemleri gerçekleştiremeyeceği anlamına geliyor. Bank Saderat, ABD tarafından terörü desteklemekle suçlanan ve 2007 yılından bu yana kapsamlı yaptırımlar altında bulunan bir kurum. ABD Hazine Bakanlığı, İran Devrim Muhafızları’nın finanse edilmesinde önemli bir rol oynadığına inanılan bu bankayla iş yapan tüm kuruluşları hedef alıyor.
Mısır Merkez Bankası’ndan “Etkisiz” Açıklaması
ABD’nin yaptırım kararına Mısır’dan ilk tepki Mısır Merkez Bankası Başkanı Tarek Amer’den geldi. Amer, yaptığı yazılı açıklamada, Banque Misr’a uygulanan yaptırım kararının Mısır bankacılık sistemi veya dolar işlemlerinde “herhangi bir maddi etkisi olmayacağını” savundu. Amer, “Mısır bankacılık sisteminin sağlam ve güçlü olduğunu” vurgulayarak, bu tür kararların yerel finansal istikrara yönelik bir tehdit oluşturmadığı mesajını verdi.
Mısır, son yıllarda ABD ile yakın ilişkiler sürdürse de, Tahran ile ticari ilişkileri olan bazı kurumları üzerinden dolaylı yollarla yaptırım hedefi haline gelebiliyor. Bu durum, Orta Doğu’daki karmaşık jeopolitik denklemi ve uluslararası finans sisteminin kırılganlığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Banque Misr’a yönelik bu yaptırım, gelecekte benzer risklerle karşı karşıya kalabilecek diğer bankalar için de bir uyarı niteliği taşıyor.